Kats-Jan Schuuman Hess

Algemeen

Hoe houd je een dorpsschool open?

De vogeltjes klinken op de achtergrond tijdens een telefonisch interview met Jan, die een paar dagen door het land rijdt om kleine scholen te bezoeken. Jan richtte de Vereniging Zelfstandige Dorpsscholen op, een van de initiatieven die Stroom! ondersteunt.

Het doel: de laatste school in een dorp in stand houden. Jan: ‘Nu zijn gemiddeld twee mensen de baas over tientallen scholen in een regio. Ouders en leraren voelen zich aan de kant gezet. Ik wil ze weer een stem geven in de onderwijskwaliteit en leefbaarheid op het platteland. Dat begint met luisteren en kan uiteindelijk leiden tot meer betrokkenheid van het dorp en betere leefbaarheid. En zelfs tot betaalbaarder onderwijs.’

Jan moet nu wel ophangen, de bus vertrekt.

Ouders en leraren voelen zich aan de kant gezet. Ik wil ze weer een stem geven in de onderwijskwaliteit en leefbaarheid op het platteland.

Een maand later na zijn rondje door het land weet Jan het zeker. “Ik heb meer dan veertig scholen gezien die bedreigd worden met sluiting. Ik denk echt dat er iets fundamenteels mis is op het platteland. Natuurlijk zijn er ook goede schoolbestuurders, alleen mijn ervaring is dat schoolbesturen vaak kijken naar de kosten per leerling in plaats van naar wat het beste is voor de kinderen, ouders en dorp.

“Worden er minder kinderen geboren in een dorp? Dan beantwoorden ze dat met schaalvergroting en het sluiten van kleine scholen. Dat vind ik absurd, een schoolplein is meer dan een gebouw, het vórmt de gemeenschap.”

 

Mechanisme doorbreken

Volgens Jan zie je dit mechanisme wereldwijd op grote schaal terug. “Het gaat over leefbaarheid en de macht van monopolies. Die macht gaat over de hoofden van mensen heen. Ik wil dit mechanisme doorbreken, omdat ik het zo fundamenteel vind.”

Dat lukt, vervolgt hij, ook al gaat het langzaam. Nadat werd begonnen met het juridisch en moreel bijstaan van zeven schooltjes, is inmiddel een alternatief plan ingediend bij Sander Dekker. “Onder druk van de Tweede Kamer heeft hij beloofd heeft nieuwe wetgeving te ontwikkelen. We hebben onze plannen voorgelegd aan deskundigen van de Radboud universiteit en Onderwijsinspectie en beiden waren enthousiast over de kwaliteit van de plannen. Financieel staat het plan als een huis. En daar ben ik wel trots op ja.’